Vitaminler ve özellikleri
Karaciğer, süt, tavuk, yumurta, balık eti ve yeşil sebzelerde bol bulunur. Görmede etkili olan vitamindir. Demirin emilmesini kolaylaştırır.
Eksikliğinde sinir bozuklukları ve kansızlık görülür.
Besinlerden enerji elde etmede etkili olan vitamindir. Eksikliğinde pellegra hastalığı görülür. Pellegra, deride yara oluşumu sindirim ve sinir sisteminde bozukluk şeklinde kendini gösterir.
Mikroplara karşı savunmada etkili olup antikor yapımında görevalır. Organik besin metabolizması için gereklidir.
Eksikliği saç renginin değişmesi ve dökülmesi, sinir sistemindeki bozukluklar şeklinde kendini gösterir.
Organik besin metabolizmasını düzenler, kana kırmızı rengini veren ve solunum gazlarının taşınmasını sağlayan hemoglobinin yapımında görev yapar.
Eksikliğinde anemi (kansızlık) ve ciltte yaralar gözlenir.
Üre oluşumu için gerekli olan vitamindir. Kükürt içerir. ısıtılmakla bozulmaz ancak mor ötesi ışını ve oksijenle bozulur. Karaciğerde yağ sentezinde görevalır. Bira mayasında, beyinde, karaciğerde, yumurtada, az miktarda da süt ve sebzelerde bulunur.
Eksikliğinde kellik, kıl dökülmesi, deri enfeksiyonları görülür. insanda derinin kuruması, yorgunluk, ruhi depresyon ve mide buluntasına sebep olur.
Çekirdek asitlerinin (DNA ve RNA) yapımında kullanılır. Hücre yapımını hızlandırır.
Eksikliğinde deride renk değişimleri, anemi, iltihaplanmalar, saç dökülmesi, el uyuşması ve dil iıtihapları görülür.
iğne şeklinde, suda ve alkolde çözünebifen kristallerden yapılmıştır. Asit ve bazlara karşı duyarlıdır. Yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır.
B12 kan yapımında etkilidir. Alyuvar yapımında gereklidir. Ayrıca B12 merkezi sinir sistemindeki sinir düğümlerinin (gangliyon) normal işlevlerini yürütmesini sağlar.
Eksikliğinde kansızlık, iştahsızlık, yorgunluk, uykusuzluk, dilde kızarma görülür.
C vitamini oda sıcaklığında, kokusuz, renksiz, suda alkolde zor eriyen kristal halinde bulunur. Tadı tam ekşidir. C vitamini hücre metabolizmasında hidrojen taşımada kullanıldığından enzimlerin büyük yardımcısıdır. Hücre metabolizmasında aktivatör görevi görür. Zehirlerin etkisini yok etmede, kansızlıkta, yaraların iyileşmesinde, alyuvarların olgunlaşmasında, hücre arası maddelerin (mukopolisakkarit, kollagen ve kemik) oluşturulmasında ve hemoglobin oluşumunda önemli roloynar.
Eksikliğinde, damar duvarlarındaki hücreler bozulur ve kanın kılcallardan sızmasına neden olur. Hücre ara maddesi zamanla azalır. Buna bağlı diş etinde kanamalar (skorbüt) meydana gelir. Yaralar geç iyileşir, eklemlerde şişlik, yorgunluk, tembellik ve isteksizlik görülür.
Renksiz, kokusuz, asitlere, bazlara ve kaynamaya karşı dayanıklıdır. Yağda ve alkol de erir, ışıkta bozulur. Laboratuvar şartlarında sentetik olarak üretilebilir.
insanda D vitamininin öncül maddeleri bitkilerden alınarak, deride uıtraviyole ışınlarının etkisi ile D vitaminine dönüştürülür. Yaş ilerledikçe D vitamini ihtiyacı azalır.
D vitamini kalsiyum ve fosforun emilmesini ve kemiklerde depolanmasını sağlar.
Eksikliğinde kemik ve dişlerde bozulma ve yumuşama meydana gelir. Bu duruma bağlı olarak çocuklarda raşitizm hastalığı, erişkinlerde ise osteomalazi (kemik erimesi) hastalığı oluşur.
ısıya karşı dayanıklıdır. Havayla temas sonucu ve mor ötesi ışınlarla yapısı bozulur. Sentetik olarak üretimi yapılmaktadır.
E vitamini büyümede, hücrelerin ömrünü uzatmada ve eşeysel bezlerin gelişiminde etkilidir.
Eksikliğinde kısırlık, karaciğer, damar ve kalp hastalıkları görülür.
Bitkisel besinler vitamin yönüyle zengindir.
Işıkta bozulur. Fazlası karaciğerde depolanır. Sentetik olarak laboratuvar şartlarında üretilebilir. insanda K vitamini bağırsaklarda yer alan bakteriler tarafından sentezlenir. K vitaminin emilebilmesi için safra salgısı gereklidir. K vitamini karaciğerden, protrombin (kanın pıhtılaşmasını sağlayan faktör) sentezlenmesini sağlar.
Eksikliğinde kanın pıhtılaşmasında gecikme veya hiç pıhtılaşmama görülür. Baş ağrısı, kansızlık ve sindirim sisteminde bozukluklar görülür.
Vücutta, K vitamini eksikliğine;
i. Sindirim kanalında etkili emilimin olmaması ii. Besin içeriğinde yeterli yağın bulunmaması
iii. Bağırsaktaki yararlı mikroorganizmaları öldüren ilaçların uzun süre kullanılması
durumlarından hangileri neden olabilir?
A) Yalnız i
C) Yalnız iii
B) Yalnız ii
D) i ve iii
E) I, ii ve III (2001ÖSS)
insanlar K vitaminini diğer besinleri yiyerek veya bağırsağında bulunan bazı bakterilerin üretimi yolu ile sağlarlar. Bağırsaklardan emilen K vitamini kana geçer ve karaciğere taşınır.
Buna göre;
1. veri eksikliğe neden olabilir. Çünkü sindirim kanalından yeterli emilim olmaması sadece K vitamininin değil bütün besinlerin vücuda eksik alınmasına neden olur.
2. veri de eksikliğe neden olabilir. Çünkü K vitamini yağda eriyen vitamin olup yağla birlikte emilimi gerçekleşir.
3. veri de eksikliğe neden olabilir. Çünkü bakterilerin ölmesi üretilen K vitamininin azalmasına neden olur. Bu durum da vücuda yeterli K vitamini alınmamasına neden olur.
Cevap E
Eksikliğinde sinir bozuklukları ve kansızlık görülür.
Besinlerden enerji elde etmede etkili olan vitamindir. Eksikliğinde pellegra hastalığı görülür. Pellegra, deride yara oluşumu sindirim ve sinir sisteminde bozukluk şeklinde kendini gösterir.
Mikroplara karşı savunmada etkili olup antikor yapımında görevalır. Organik besin metabolizması için gereklidir.
Eksikliği saç renginin değişmesi ve dökülmesi, sinir sistemindeki bozukluklar şeklinde kendini gösterir.
Organik besin metabolizmasını düzenler, kana kırmızı rengini veren ve solunum gazlarının taşınmasını sağlayan hemoglobinin yapımında görev yapar.
Eksikliğinde anemi (kansızlık) ve ciltte yaralar gözlenir.
Üre oluşumu için gerekli olan vitamindir. Kükürt içerir. ısıtılmakla bozulmaz ancak mor ötesi ışını ve oksijenle bozulur. Karaciğerde yağ sentezinde görevalır. Bira mayasında, beyinde, karaciğerde, yumurtada, az miktarda da süt ve sebzelerde bulunur.
Eksikliğinde kellik, kıl dökülmesi, deri enfeksiyonları görülür. insanda derinin kuruması, yorgunluk, ruhi depresyon ve mide buluntasına sebep olur.
Çekirdek asitlerinin (DNA ve RNA) yapımında kullanılır. Hücre yapımını hızlandırır.
Eksikliğinde deride renk değişimleri, anemi, iltihaplanmalar, saç dökülmesi, el uyuşması ve dil iıtihapları görülür.
iğne şeklinde, suda ve alkolde çözünebifen kristallerden yapılmıştır. Asit ve bazlara karşı duyarlıdır. Yüksek sıcaklıklara dayanıklıdır.
B12 kan yapımında etkilidir. Alyuvar yapımında gereklidir. Ayrıca B12 merkezi sinir sistemindeki sinir düğümlerinin (gangliyon) normal işlevlerini yürütmesini sağlar.
Eksikliğinde kansızlık, iştahsızlık, yorgunluk, uykusuzluk, dilde kızarma görülür.
C vitamini oda sıcaklığında, kokusuz, renksiz, suda alkolde zor eriyen kristal halinde bulunur. Tadı tam ekşidir. C vitamini hücre metabolizmasında hidrojen taşımada kullanıldığından enzimlerin büyük yardımcısıdır. Hücre metabolizmasında aktivatör görevi görür. Zehirlerin etkisini yok etmede, kansızlıkta, yaraların iyileşmesinde, alyuvarların olgunlaşmasında, hücre arası maddelerin (mukopolisakkarit, kollagen ve kemik) oluşturulmasında ve hemoglobin oluşumunda önemli roloynar.
Eksikliğinde, damar duvarlarındaki hücreler bozulur ve kanın kılcallardan sızmasına neden olur. Hücre ara maddesi zamanla azalır. Buna bağlı diş etinde kanamalar (skorbüt) meydana gelir. Yaralar geç iyileşir, eklemlerde şişlik, yorgunluk, tembellik ve isteksizlik görülür.
Renksiz, kokusuz, asitlere, bazlara ve kaynamaya karşı dayanıklıdır. Yağda ve alkol de erir, ışıkta bozulur. Laboratuvar şartlarında sentetik olarak üretilebilir.
insanda D vitamininin öncül maddeleri bitkilerden alınarak, deride uıtraviyole ışınlarının etkisi ile D vitaminine dönüştürülür. Yaş ilerledikçe D vitamini ihtiyacı azalır.
D vitamini kalsiyum ve fosforun emilmesini ve kemiklerde depolanmasını sağlar.
Eksikliğinde kemik ve dişlerde bozulma ve yumuşama meydana gelir. Bu duruma bağlı olarak çocuklarda raşitizm hastalığı, erişkinlerde ise osteomalazi (kemik erimesi) hastalığı oluşur.
ısıya karşı dayanıklıdır. Havayla temas sonucu ve mor ötesi ışınlarla yapısı bozulur. Sentetik olarak üretimi yapılmaktadır.
E vitamini büyümede, hücrelerin ömrünü uzatmada ve eşeysel bezlerin gelişiminde etkilidir.
Eksikliğinde kısırlık, karaciğer, damar ve kalp hastalıkları görülür.
Bitkisel besinler vitamin yönüyle zengindir.
Işıkta bozulur. Fazlası karaciğerde depolanır. Sentetik olarak laboratuvar şartlarında üretilebilir. insanda K vitamini bağırsaklarda yer alan bakteriler tarafından sentezlenir. K vitaminin emilebilmesi için safra salgısı gereklidir. K vitamini karaciğerden, protrombin (kanın pıhtılaşmasını sağlayan faktör) sentezlenmesini sağlar.
Eksikliğinde kanın pıhtılaşmasında gecikme veya hiç pıhtılaşmama görülür. Baş ağrısı, kansızlık ve sindirim sisteminde bozukluklar görülür.
Vücutta, K vitamini eksikliğine;
i. Sindirim kanalında etkili emilimin olmaması ii. Besin içeriğinde yeterli yağın bulunmaması
iii. Bağırsaktaki yararlı mikroorganizmaları öldüren ilaçların uzun süre kullanılması
durumlarından hangileri neden olabilir?
A) Yalnız i
C) Yalnız iii
B) Yalnız ii
D) i ve iii
E) I, ii ve III (2001ÖSS)
insanlar K vitaminini diğer besinleri yiyerek veya bağırsağında bulunan bazı bakterilerin üretimi yolu ile sağlarlar. Bağırsaklardan emilen K vitamini kana geçer ve karaciğere taşınır.
Buna göre;
1. veri eksikliğe neden olabilir. Çünkü sindirim kanalından yeterli emilim olmaması sadece K vitamininin değil bütün besinlerin vücuda eksik alınmasına neden olur.
2. veri de eksikliğe neden olabilir. Çünkü K vitamini yağda eriyen vitamin olup yağla birlikte emilimi gerçekleşir.
3. veri de eksikliğe neden olabilir. Çünkü bakterilerin ölmesi üretilen K vitamininin azalmasına neden olur. Bu durum da vücuda yeterli K vitamini alınmamasına neden olur.
Cevap E
Yorumlar
Yorum Gönder